Стаття

Статистична оцінка регіональної асиметрії банківського кредитування в Україні

Андрій Непран
Взято з Том 20, № 2, 2025 Сторінки 37–43
Отримано
26.07.2025
Доопрацьовано
19.11.2025
Прийнято
24.12.2025
Опубліковано
26.12.2025
Переглядів
190

Анотація

Відновлення економічного зростання в Україні стримується посиленням диференціації банківського кредитування, що породжує ряд проблем для держави: виникнення депресивних регіонів, посилення соціальної напруги тощо. Збільшення регіональних відмінностей у системі банківського кредитування народжує доцентрові тенденції, які «накладаються» на тенденції посилення територіального розшарування і ведуть до виникнення своєрідних географічних пунктів із високою концентрацією банківських ресурсів. Метою даної статті була статистична оцінка регіональної асиметрії банківського кредитування в Україні, а також розробка основних напрямів удосконалення монетарної політики з точки зору перерозподілу кредитних ресурсів у напрямі зниження диференціації банківського кредитування. В дослідженні застосовані статистичні методи для оцінки регіональної диференціації банківського кредитування. Проведено статистичний аналіз диференціації банківського кредитування в Україні. Встановлено, що процес регіонального кредитування характеризується як асиметричний, хоча за останні роки спостерігається уповільнення процесів диференціації банківського кредитування. В цілому за усіма областями варіація обсягів кредитів, виданих нефінансовим корпораціям, послідовно знижувалася із 38,6 % у 2021 р. до 14,1 % у 2024 р. В той же час за окремими видами економічної діяльності спостерігалося уповільнення регіональної асиметрії банківського кредитування. Так, коефіцієнт варіації кредитування підприємств переробної промисловості знизився із 66,1 % у 2021 р. до 31,5 % у 2024 р. Зниження регіональної асиметрії банківського кредитування може бути досягнуто за рахунок вилучення та перерозподілу кредитних ресурсів із інших регіонів. Як свідчать розрахунки, при введенні нормативу в розмірі 50 % на кредитування торгівлі та операцій з нерухомим майном в м. Києві можна додатково вивільнити 78,0 млрд грн, що становить 10,1 % від загального обсягу кредитів, наданих нефінансовим корпораціям України. При зниженні нормативу з 50 до 30 % додатковий обсяг кредитних ресурсів, який може бути перенаправлено в інші регіони, зросте до 127,8 млрд грн, або 16,5 % від загального обсягу кредитів. Результати дослідження можуть бути використані при розробці заходів монетарної політики щодо зниження регіональної диференціації банківського кредитування нефінансових корпорацій

Ключові слова

Використані джерела

  1. Altavilla, C., Barbiero, F., Boucinha, M., & Burlon, L. (2023). The great lockdown: Pandemic response policies and bank lending conditions. European Economic Review, 156, article number 104478. doi: 10.1016/j.euroecorev.2023.104478.
  2. Andros, S.V. (2024). Bank lending as an effective way to solve the problem of economic development of agricultural enterprises. Economic Journal Odessa Polytechnic University, 1(27), 5-17. doi: 10.15276/EJ.01.2024.1.
  3. Barna, M., & Ruschyshyn, N. (2020). State and trends in the banking system development in the context of structural reform of the national economy of Ukraine. Scientific Horizons, 23(12), 84-98. doi: 10.48077/scihor.23(12).2020.84-98.
  4. Bellia, M., & Cousin, G. (2023). Drivers of bank profitability in the euro area. Quarterly Report on the Euro Area, 22(3), 7-23. doi: 10.2765/85502.
  5. Bochmann, P., Grodzicki, M., Kick, H., Klaus, B., & Pancaro, C. (2023). Euro area bank fundamentals, valuations and cost of equity. Retrieved from https://www.ecb.europa.eu/press/financial-stability-publications/fsr/focus/2023/html/ecb.fsrbox202311_05~519e436375.en.html.
  6. Charnay, N., Edwards, G., & Kroll, K. (2024). Top European bank rating trends in 2024. Retrieved from https://www.spglobal.com/_assets/documents/ratings/research/101592285.pdf.
  7. Couaillier, C., Dimou, M., & Parle, C. (2023). Banks’ capital distributions and implications for monetary policy. European Central Bank Economic Bulletin, 6.
  8. Dzyublyuk, O. (2023). Problems of intensification of bank lending to the real sector of the economy in the conditions of martial law. Bulletin of Economy, 3, 8-25. doi: 10.35774/visnyk2023.03.008.
  9. Gaur, D., & Mohapatra, D.R. (2021). The nexus of economic growth, priority sector lending and non-performing assets: Case of Indian banking sector. South Asian Journal of Business Studies, 10(1), 70-90. doi: 1108/SAJBS-01-2020-0010
  10. Hladkykh, D.M. (2020). Priorities for the activation of bank lending in Ukraine. Kyiv: National Institute for Strategic Studies.
  11. Horkavyi, V.K. (2019). Statistics (3rd ed.). Kyiv: Alerta.
  12. Korneev, V., Zabchuk, G., Ivashchuk, O., Vynnyk, T., & Rudan, V. (2024). Comparative analysis of bank lending to Ukrainian enterprises in wartime. Financial and Credit Activity Problems of Theory and Practice, 6(59), 11-23. doi: 10.55643/fcaptp.6.59.2024.4533.
  13. Kremen, V.M., Kremen, O.I., & Gulyaeva, L.P. (2020). The role of bank lending in the development of the economy of Ukraine. Problems of Economy, 3(45), 176-183. doi: 10.32983/2222-0712-2020-3-176-183.
  14. Krupka, M., Vankovych, D., & Kulchytskyi, M. (2024). Bank lending to priority sectors of the economy in the mechanism of implementing the financial policy of Ukraine. Economy and Society, 60. doi: 10.32782/2524-0072/2024-60-21.
  15. Krylova, O.V. (2020). Experience and features of the functioning of the banking system of the EU countries and Ukraine in the context of globalization. Economy and State, 4, 117-120. doi: 10.32702/2306-6806.2020.4.117.
  16. Meshcheryakov, A.A., Berezovyk, V.M., & Kireeva, K.O. (2024). Financial stability and the banking system of Ukraine: Challenges and opportunities for development. Effective Economy, 7. doi: 10.32702/2307-2105.2024.7.12.
  17. National Bank of Ukraine. (n.d.). Statistics of the financial sector. Retrieved from https://bank.gov.ua/ua/statistic/sector-financial#1ms.
  18. Nechyporenko, O., Nosenko, Yu., & Sinelnyk, L. (2021). Potential areas of financial incentives for the development of scientific and innovation clusters. Ekonomika APK, 28(10), 61-71. doi: 10.32317/2221-1055.202110061.
  19. Okhrimenko, I., & Biloshapka, V. (2022). The impact of bank lending on the economic development of Ukraine: Realities and prospects against the backdrop of war. Scientific Innovations and Advanced Technologies, 6(8), 405-423. doi: 10.52058/2786-5274-2022-6(8)-405-423.
  20. Rushchyshyn, N.M., Pelekh, O.R., Kozak, A.R., & Kryvoruchko, N.M. (2024). Current state of the banking system of Ukraine and prospects for its development. Bulletin of the Lviv University of Trade and Economics. Economic Sciences, 75, 27-37. doi: 10.32782/2522-1205-2024-75.
  21. Shchetinin, A.I., Ulianova, L.P., & Chaika, Yu.M. (2021). The banking system of Ukraine and ensuring its stability in the conditions of modern development. Scientific View: Economics and Management, 5(75), 75-82. doi: 10.32836/2521-666X/2021-75-10.
  22. Yaroshenko, I.V., & Semigulina, I.B. (2024). Factors influencing the socio-economic development of regions (territories) of Ukraine in conditions of threats and overcoming the consequences of military aggression. Problems of Economy, 3(61), 142-148. doi: 10.32983/2222-0712-2024-3-142-148.
  23. Yevenko T.I. (2021). Short-term bank lending mechanism. East European Scientific Journal, 3(67), 39-44.

ЦИТУВАТИ

Nepran, A. (2025). Statistical assessment of regional asymmetry in bank lending in Ukraine. University Economic Bulletin, 20(2), 37-43. https://doi.org/10.69587/ueb/2.2025.37