Анотація
Відновлення економічного зростання в Україні стримується посиленням диференціації банківського кредитування, що породжує ряд проблем для держави: виникнення депресивних регіонів, посилення соціальної напруги тощо. Збільшення регіональних відмінностей у системі банківського кредитування народжує доцентрові тенденції, які «накладаються» на тенденції посилення територіального розшарування і ведуть до виникнення своєрідних географічних пунктів із високою концентрацією банківських ресурсів. Метою даної статті була статистична оцінка регіональної асиметрії банківського кредитування в Україні, а також розробка основних напрямів удосконалення монетарної політики з точки зору перерозподілу кредитних ресурсів у напрямі зниження диференціації банківського кредитування. В дослідженні застосовані статистичні методи для оцінки регіональної диференціації банківського кредитування. Проведено статистичний аналіз диференціації банківського кредитування в Україні. Встановлено, що процес регіонального кредитування характеризується як асиметричний, хоча за останні роки спостерігається уповільнення процесів диференціації банківського кредитування. В цілому за усіма областями варіація обсягів кредитів, виданих нефінансовим корпораціям, послідовно знижувалася із 38,6 % у 2021 р. до 14,1 % у 2024 р. В той же час за окремими видами економічної діяльності спостерігалося уповільнення регіональної асиметрії банківського кредитування. Так, коефіцієнт варіації кредитування підприємств переробної промисловості знизився із 66,1 % у 2021 р. до 31,5 % у 2024 р. Зниження регіональної асиметрії банківського кредитування може бути досягнуто за рахунок вилучення та перерозподілу кредитних ресурсів із інших регіонів. Як свідчать розрахунки, при введенні нормативу в розмірі 50 % на кредитування торгівлі та операцій з нерухомим майном в м. Києві можна додатково вивільнити 78,0 млрд грн, що становить 10,1 % від загального обсягу кредитів, наданих нефінансовим корпораціям України. При зниженні нормативу з 50 до 30 % додатковий обсяг кредитних ресурсів, який може бути перенаправлено в інші регіони, зросте до 127,8 млрд грн, або 16,5 % від загального обсягу кредитів. Результати дослідження можуть бути використані при розробці заходів монетарної політики щодо зниження регіональної диференціації банківського кредитування нефінансових корпорацій
Ключові слова
кредит; асиметрія регіонального розвитку; нефінансові корпорації; банківська система; кредитний потенціал регіонів; економічне вирівнювання
Використані джерела
- Altavilla, C., Barbiero, F., Boucinha, M., & Burlon, L. (2023). The great lockdown: Pandemic response policies and bank lending conditions. European Economic Review, 156, article number 104478. doi: 10.1016/j.euroecorev.2023.104478.
- Andros, S.V. (2024). Bank lending as an effective way to solve the problem of economic development of agricultural enterprises. Economic Journal Odessa Polytechnic University, 1(27), 5-17. doi: 10.15276/EJ.01.2024.1.
- Barna, M., & Ruschyshyn, N. (2020). State and trends in the banking system development in the context of structural reform of the national economy of Ukraine. Scientific Horizons, 23(12), 84-98. doi: 10.48077/scihor.23(12).2020.84-98.
- Bellia, M., & Cousin, G. (2023). Drivers of bank profitability in the euro area. Quarterly Report on the Euro Area, 22(3), 7-23. doi: 10.2765/85502.
- Bochmann, P., Grodzicki, M., Kick, H., Klaus, B., & Pancaro, C. (2023). Euro area bank fundamentals, valuations and cost of equity. Retrieved from https://www.ecb.europa.eu/press/financial-stability-publications/fsr/focus/2023/html/ecb.fsrbox202311_05~519e436375.en.html.
- Charnay, N., Edwards, G., & Kroll, K. (2024). Top European bank rating trends in 2024. Retrieved from https://www.spglobal.com/_assets/documents/ratings/research/101592285.pdf.
- Couaillier, C., Dimou, M., & Parle, C. (2023). Banks’ capital distributions and implications for monetary policy. European Central Bank Economic Bulletin, 6.
- Dzyublyuk, O. (2023). Problems of intensification of bank lending to the real sector of the economy in the conditions of martial law. Bulletin of Economy, 3, 8-25. doi: 10.35774/visnyk2023.03.008.
- Gaur, D., & Mohapatra, D.R. (2021). The nexus of economic growth, priority sector lending and non-performing assets: Case of Indian banking sector. South Asian Journal of Business Studies, 10(1), 70-90. doi: 1108/SAJBS-01-2020-0010.
- Hladkykh, D.M. (2020). Priorities for the activation of bank lending in Ukraine. Kyiv: National Institute for Strategic Studies.
- Horkavyi, V.K. (2019). Statistics (3rd ed.). Kyiv: Alerta.
- Korneev, V., Zabchuk, G., Ivashchuk, O., Vynnyk, T., & Rudan, V. (2024). Comparative analysis of bank lending to Ukrainian enterprises in wartime. Financial and Credit Activity Problems of Theory and Practice, 6(59), 11-23. doi: 10.55643/fcaptp.6.59.2024.4533.
- Kremen, V.M., Kremen, O.I., & Gulyaeva, L.P. (2020). The role of bank lending in the development of the economy of Ukraine. Problems of Economy, 3(45), 176-183. doi: 10.32983/2222-0712-2020-3-176-183.
- Krupka, M., Vankovych, D., & Kulchytskyi, M. (2024). Bank lending to priority sectors of the economy in the mechanism of implementing the financial policy of Ukraine. Economy and Society, 60. doi: 10.32782/2524-0072/2024-60-21.
- Krylova, O.V. (2020). Experience and features of the functioning of the banking system of the EU countries and Ukraine in the context of globalization. Economy and State, 4, 117-120. doi: 10.32702/2306-6806.2020.4.117.
- Meshcheryakov, A.A., Berezovyk, V.M., & Kireeva, K.O. (2024). Financial stability and the banking system of Ukraine: Challenges and opportunities for development. Effective Economy, 7. doi: 10.32702/2307-2105.2024.7.12.
- National Bank of Ukraine. (n.d.). Statistics of the financial sector. Retrieved from https://bank.gov.ua/ua/statistic/sector-financial#1ms.
- Nechyporenko, O., Nosenko, Yu., & Sinelnyk, L. (2021). Potential areas of financial incentives for the development of scientific and innovation clusters. Ekonomika APK, 28(10), 61-71. doi: 10.32317/2221-1055.202110061.
- Okhrimenko, I., & Biloshapka, V. (2022). The impact of bank lending on the economic development of Ukraine: Realities and prospects against the backdrop of war. Scientific Innovations and Advanced Technologies, 6(8), 405-423. doi: 10.52058/2786-5274-2022-6(8)-405-423.
- Rushchyshyn, N.M., Pelekh, O.R., Kozak, A.R., & Kryvoruchko, N.M. (2024). Current state of the banking system of Ukraine and prospects for its development. Bulletin of the Lviv University of Trade and Economics. Economic Sciences, 75, 27-37. doi: 10.32782/2522-1205-2024-75.
- Shchetinin, A.I., Ulianova, L.P., & Chaika, Yu.M. (2021). The banking system of Ukraine and ensuring its stability in the conditions of modern development. Scientific View: Economics and Management, 5(75), 75-82. doi: 10.32836/2521-666X/2021-75-10.
- Yaroshenko, I.V., & Semigulina, I.B. (2024). Factors influencing the socio-economic development of regions (territories) of Ukraine in conditions of threats and overcoming the consequences of military aggression. Problems of Economy, 3(61), 142-148. doi: 10.32983/2222-0712-2024-3-142-148.
- Yevenko T.I. (2021). Short-term bank lending mechanism. East European Scientific Journal, 3(67), 39-44.